Gedragsinterventies in toezicht en handhaving ontwerpen via Crowdsourcing & AI
Gedragskennis als sleutel tot effectief toezicht en handhaving
Onderzoek naar gedrag helpt ons te begrijpen waarom mensen regels naleven. Hiermee maak je toezicht en handhaving effectiever, eerlijker en beter onderbouwd.
Ontdek de nieuwste inzichten over gedrag en naleving
Recent gepubliceerde onderzoeken
Terugblik van congres 2025
Op woensdag 26 november 2025 was het zover: Het landelijke congres van het programma Handhaving & Gedrag.
Samen leren van wat werkt in handhaving en gedrag
Programma Handhaving & Gedrag gaat over naleving en gedragsbeïnvloeding. Wij brengen onderzoekers, beleidsmakers en professionals samen om inzichten te delen en samen te werken aan effectievere en rechtvaardige handhaving. Via onderzoeken en het tweejaarlijkse congres.
Op onze website vind je informatie over onderzoeken en publicaties die theorie en praktijk verbinden. Zo ondersteunen we iedereen die werkt aan beleid, toezicht en handhaving met actuele kennis en praktische handvatten.
Lopende onderzoeken
Guardian scripting: Een systematische analyse van interventieprocessen op illegale afvalstromen
Burgerconsultatie in de diplomademocratie: uitdagingen en kansen voor toezicht
Smart Carrots: Verhogen van Bewustzijn en Compliance met Interactieve AI-voorlichting
Wanneer economische belangen en natuurbeschermingsbelangen schuren
Blik terug op het congres Handhaving & Gedrag 2025
Een inspirerende dag voor inspecteurs, handhavers, beleidsmakers en beleidsmedewerkers.
Gepubliceerde onderzoeken van het Programma Handhaving & Gedrag
Onderzoekers die samenwerken met het Programma Handhaving & Gedrag verkennen hoe gedrag een rol speelt bij naleving en toezicht. Hier lees je hun publicaties en onderzoeksresultaten, ingedeeld per thema.
De wortel of de stok – effecten van verschillende typen sancties op regelnaleving door bedrijven
Kiezen of delen? Een experimenteel onderzoek naar de condities waaronder burgers gegevens willen delen met toezichthouders
Betrouwbare toezichthouders die regelnaleving bevorderen: evidence-informed handreiking voor de toezichtpraktijk
Het gehoorzame brein: Handhaving vanuit neurocognitief perspectief
Belangrijke data en bijeenkomsten
Tijdens de bijeenkomsten van het Programma Handhaving & Gedrag komen wetenschap, beleid en praktijk samen. Hier vertalen we gedragsinzichten naar ideeën die helpen bij effectief toezicht en handhaving.
Onderzoek
16 mei 2025
Slimmer handhaven: vier nieuwe onderzoeken van start
Vier nieuwe onderzoeken zijn dit jaar gestart binnen het Programma Handhaving & Gedrag. Afgelopen november presenteerden de onderzoekers hun plannen op het congres Handhaving & Gedrag.
Meer informatie
Onderzoek
2 maart 2026
Kiezen of delen? Onder welke condities burgers bereid zijn om informatie te delen met toezichthouders?
Het programma Handhaving en Gedrag financiert iedere twee jaar vier onderzoeken die bijdragen aan een beter begrip van naleving binnen toezicht en handhaving. In de komende nieuwsbrieven lichten we steeds één van deze onderzoeken toe. Dit keer staat het onderzoek ‘Kiezen of delen’ centraal. In dit onderzoek is gekeken onder welke condities burgers bereid zijn om informatie te delen met toezichthouders. Het onderzoek is uitgevoerd door Koen Migchelbrink, Sandra van Thiel, Robin Bouwman en Britt Veldhuis.
Meer informatie
Onderzoek
3 februari 2026
De wortel of de stok: effecten van verschillende typen sancties op regelnaleving door bedrijven
Elke twee jaar financiert het programma Handhaving en Gedrag vier onderzoeken naar naleving binnen toezicht en handhaving. In een nieuwe reeks nemen we je mee in de belangrijkste inzichten uit deze onderzoeken. We beginnen met De wortel of de stok, waarin werd onderzocht hoe effectief verschillende interventies en sancties in de handhavingspraktijk van twee sectoren (chemie en binnenvaart) zijn.
Meer informatie