Inzichten uit wetenschappelijk onderzoek
Communicatie kan een belangrijke rol spelen in handhavingsbeleid. Handhaving richt zich immers op gedragsbeïnvloeding: een doelgroep bewegen tot gedrag dat in overeenstemming is met wettelijke regels. Gedragsbeïnvloeding is niet mogelijk zonder communicatie. Steeds meer handhavingsorganisaties zetten daarom handhavingscommunicatie in, maar de inzet ervan is tot nu toe weinig onderbouwd. In deze exploratieve studie heeft Judith van Erp wetenschappelijke kennis geïnventariseerd die relevant kan zijn voor handhavingscommunicatie.
Conclusie
Uit de communicatiewetenschap blijkt dat effectieve communicatie aansluit op gedragspatronen, kennis en attitudes van de doelgroep. Een effectieve communicatiestrategie begint met het definiëren van het gewenste gedrag en een analyse van attitudes, sociale normen en opvattingen over de haalbaarheid van dit gedrag. Binnen naleving zijn drie dimensies te onderscheiden. Ten eerste wordt naleving bepaald door het kennisniveau van regelgeving en de juiste toepassing daarvan. Ten tweede kent naleving een doelrationele dimensie: de afweging tussen baten en lasten van naleving en overtreding. Ten derde is er een normatieve dimensie: regels worden nageleefd omdat ze legitiem zijn en passen binnen iemands normenkader. Verschillende vormen van handhavingscommunicatie (dreigend, educatief, normatief) sluiten elk aan bij één van deze dimensies.
Tips:
- Stem de boodschap af op de manier waarop de doelgroep bestaande attitudes, sociale normen en opvattingen over de haalbaarheid van naleving ervaart, én op de manier waarop zij informatie opneemt, interpreteert en verwerkt.
- Communicatie over gedragsverandering stopt niet bij het verspreiden van een boodschap. In elke fase van gedragsverandering moet opnieuw worden bekeken welke combinatie van bron, inhoud en kanaal het meest effectief is, afhankelijk van het doel van de fase en de kenmerken van de ontvanger.
