Het vierde en laatste onderzoek uit de onderzoeksronde 2024-2025 is nu gepubliceerd: ‘Wanneer economische belangen en natuurbeschermingsbelangen schuren’. Centraal staat de vraag hoe toezichthouders en handhavers hun rol het beste kunnen invullen. Het onderzoek is uitgevoerd door Antoinette Hildering, Bonne van Hattum en Tineke Lambooy.
Doel van het onderzoek
Het doel was om inzicht te krijgen in hoe toezicht en handhaving effectiever kunnen bijdragen aan de bescherming van natuur en waterkwaliteit wanneer economische belangen en natuurbeschermingsbelangen schuren. Daarbij stond de vraag centraal hoe toezichthouders en handhavers hun rol het beste kunnen invullen. Om die vraag te beantwoorden onderzochten de onderzoekers welke partijen betrokken zijn, hoe zij tegen de problematiek aankijken en welke rol toezicht en handhaving kan spelen bij het realiseren van breed gedragen oplossingen.
Belangrijkste resultaten:
De onderzoekers concluderen dat effectief toezicht vraagt om duidelijke regels, betere samenwerking tussen betrokken partijen en een stevigere regierol van de Rijksoverheid.
Tineke Lambooy: “Onderzoeksrapporten, media en Tweede Kamerdebatten laten zien dat in de Waddenzee, in de Biesbosch, de Maas, op de Tweede Maasvlakte en bij Schiphol economische activiteiten plaatsvinden die de natuur, het milieu en de gezondheid van mensen aantasten. Als de vergunningssituatie onduidelijk is, niet klopt of wanneer er niet afdoende gehandhaafd wordt, schaadt dat de natuur en het milieu, maar ook de volksgezondheid en het vertrouwen in de overheid. Het is daarom van belang om te onderzoeken welke factoren invloed uitoefenen op de effectiviteit van handhaving”.
Voor beide onderzochte casussen zijn concrete aanbevelingen gedaan, zoals strengere veiligheidstoetsen voor lozingen, meer internationale samenwerking en een totaalverbod op varend ontgassen. Deze maatregelen moeten bijdragen aan betere bescherming van natuur en waterkwaliteit én aan effectievere handhaving.
